Wederzijdse schenkingen tussen echtgenoten

Besparing op erfbelasting

Een wederzijdse schenking tussen echtgenoten van roerend vermogen is een interessante techniek in kader van successieplanning. Deze techniek kan namelijk een besparing van erfbelasting opleveren. Deze techniek werkt als volgt :

Het echtpaar, Marie en Jan, gehuwd onder het stelsel van scheiding van goederen, hebben elk reeds een eigen portefeuille opgebouwd. Marie beschikt over een beleggingsportefeuille van € 200 000 op haar naam, en Jan heeft een portefeuille van € 400 000. U gaat wederzijds de portefeuille aan elkaar schenken.

Wanneer Jan als eerste komt te overlijden, dan is Marie eigenaar van beide portefeuilles. Ze heeft immers de portefeuille van haar echtgenoot verkregen via schenking, en kan tegelijk ook haar eigen portefeuille behouden, daar zij de door haar gedane schenking aan Jan kan herroepen.  

Volledigheidshalve merken we op dat dergelijke techniek enkel mogelijk is voor eigen goederen. Echtgenoten kunnen elkaar geen gemeenschapsgoederen schenken. Bijgevolg is deze techniek enkel mogelijk voor gehuwden onder het stelsel van scheiding van goederen, of voor gehuwden onder een gemeenschapsstelsel voor zover de schenking betrekking heeft op eigen vermogen.

Let wel, kunstmatige constructies om eigen vermogen te creëren worden door de fiscus geviseerd. Een uitbreng uit de huwgemeenschap naar eigen vermogen, gevolgd door een wederzijdse schenking wordt beschouwd als fiscaal misbruik, tenzij er sterke niet-fiscale motieven aanwezig zijn.

Verschillende behandeling in schenkbelasting

Een wederzijdse schenking tussen echtgenoten van een effectenportefeuille kan gebeuren via bankgift dan wel via notariële akte. Hoe de wederzijdse schenking tot stand wordt gebracht, heeft een impact op de schenkbelasting. De fiscale behandeling is namelijk verschillend.

Een bankgift komt neer op een loutere bancaire overschrijving van rekening naar rekening. Vaak wordt daarbij een onderhands geschrift (een zogenaamde ‘pacte adjoint’) opgesteld dat kan strekken als bewijs van de gedane gift. Men kan beslissen deze wederzijdse schenkingen op te nemen in éénzelfde onderhands geschrift. Het onderhands geschrift is op zichzelf niet onderworpen aan registratieverplichting, maar men kan deze vrijwillig laten registreren. In dat laatste geval worden deze schenkingen in dat ene geschrift beschouwd als afhankelijke beschikkingen, waardoor slechts één enkele schenking belast wordt, namelijk deze die aanleiding geeft tot de hoogste heffing. Of zeg maar, twee voor de prijs van één !

Merk op, worden de schenkingen van iedere echtgenoot in een verschillend onderhands geschrift ter registratie aangeboden, dan zal er voor iedere schenking schenkbelasting worden geheven.

Daarnaast is er de mogelijkheid de wederzijdse schenking tussen echtgenoten te regelen via notariële akte.  Bij een notariële akte is echter het verbod van artikel 1097 van het Burgerlijk Wetboek van toepassing. Dit artikel bepaalt dat wederzijdse schenkingen tussen echtgenoten in één akte verboden zijn. Met andere woorden, via de notaris kan men enkel wederzijdse schenkingen tussen echtgenoten realiseren door twee afzonderlijke notariële aktes op te maken, en bijgevolg tweemaal schenkbelasting te betalen.

In de praktijk kwam dan ook de vraag naar boven of dergelijk verschil in fiscale behandeling geen discriminatie inhoudt. Recentelijk heeft het Grondwettelijk Hof in een arrest van 28 mei 2019 is van mening dat het verschil in fiscale behandeling geen discriminatoir karakter heeft. Met name, notariële schenkingsakten, bij wet geregeld, hoeven niet eenzelfde fiscale behandeling te genieten als een bankgift, een in de praktijk ontwikkeld techniek.

Voor de volledigheid merken wij op dat Vlabel geen fan is van wederzijdse schenkingen tussen echtgenoten waarbij identieke goederen of waarden aan elkaar worden geschonken. Deze schenkingen worden aanzien als een ruil. Indien u wenst over te gaan tot wederzijdse schenkingen is het aan te raden u voorafgaand goed te informeren om zo tot een goede successieplanning te komen.

Conclusie

Er bestaat geen twijfel dat een wederzijdse schenking tussen echtgenoten leidt tot een besparing van erfbelasting, althans bij het eerste overlijden. De wijze waarop de schenkingen kunnen plaatsvinden, via bankgift of notarieel, dient beoordeeld te worden naargelang uw situatie. Contacteer uw adviseur om een weloverwogen en onderbouwde beslissing te nemen.  

 

Strategica - Wederzijdse schenkingen tussen echtgenoten
Strategica - Successieplanning icoon

U heeft met zorg uw vermogen opgebouwd. En ooit komt het moment dat u het gaat overdragen.

Tine Bultinck - Strategica
Contacteer ons voor meer info
Tine Bultinck
"Als ondernemers hebben we niet veel tijd voor onze privézaken. Strategica bewaart voor ons het overzicht en stelt doelgerichte oplossingen voor."
Verschelden - Ieper

Schrijf u snel in voor onze nieuwsbrief


 

Hiermee aanvaard ik de Privacyverklaring van Strategica NV
Uw e-mailadres wordt uitsluitend gebruikt voor het versturen van de nieuwsbrief. 

Schrijf u snel in voor onze nieuwsbrief